Seksueel geweld
Seksueel geweld betekent dat iemand gedwongen wordt om seksuele handelingen uit te voeren, mee te maken of te zien.
Seksueel geweld kan gaan om aanranding, verkrachting, seksueel misbruik van kinderen of online misbruik. Ook grooming (digitaal kinderlokken) en seksuele chantage, zoals het zonder toestemming verspreiden van een naaktfoto, vallen hieronder. Seksueel geweld komt voor bij zowel volwassenen als kinderen.
Vaak gaat seksueel geweld samen met bedreiging en psychische mishandeling, zoals kleineren, uitschelden, buitensluiten en chanteren. De pleger dreigt bijvoorbeeld met geweld als het slachtoffer iets vertelt. Soms wordt het slachtoffer mishandeld en gedwongen tot seksueel contact.
Oorzaken seksueel geweld
Seksueel geweld ontstaat wanneer iemand de grenzen van een ander niet respecteert of geen toestemming vraagt. Ongelijke machtsverhoudingen, traditionele opvattingen over de rol van mannen en vrouwen, of een gebrek aan kennis over gezonde seksuele relaties spelen vaak een rol. Ook negatieve jeugdervaringen of psychische stoornissen kunnen leiden tot grensoverschrijdend gedrag.
Seksueel contact is grensoverschrijdend als er geen wederzijdse instemming is. Dit kan gebeuren bij jongeren die experimenteren en de grenzen van de ander niet aanvoelen, of als iemand seks heeft met een persoon die dronken of gedrogeerd is en daardoor geen toestemming kan geven.
Als iemand jouw grenzen overschrijdt, is dat nooit jouw schuld. Je hoeft je niet te schamen. Praat erover met iemand die je vertrouwt en meld het bij de politie, het Centrum Seksueel Geweld of Veilig Thuis.
Signalen van seksueel geweld
Slachtoffers van seksueel misbruik vertonen vaak meerdere signalen. Maar soms laten ze juist weinig merken omdat ze het misbruik geheim willen houden. Let op: één signaal zegt vaak weinig. Controleer of er ook een andere verklaring voor het gedrag is.
Signalen bij een kind
- Slaapproblemen: bang zijn in het donker, nachtmerries, extreme angst voor ‘monsters’.
- Eetproblemen: weinig eetlust, vaak buikpijn zonder duidelijke reden.
- Plotseling ander gedrag: een vrolijk kind wordt bijvoorbeeld ineens stil, boos, of teruggetrokken.
- Angst voor bepaalde mensen of plekken, zoals een oppas, kennis of familielid.
- Een ouder kind dat een terugval in gedrag vertoont: bijvoorbeeld weer gaat bedplassen, duimzuigen of heel eenkennig wordt.
- Weigeren om over een ‘geheimpje’ te praten dat het kind met een andere volwassene heeft.
- Praten over een nieuwe, oudere vriend en daar vaak op bezoek gaan.
- Plotseling veel (zak)geld hebben zonder duidelijke verklaring.
- Seksueel gedrag vertonen dat niet past bij de leeftijd.
Algemene signalen bij slachtoffers
- Veranderingen in gedrag: iemand trekt zich terug of wordt juist heel druk, boos of agressief.
- Meer alcohol drinken, roken of stimulerende middelen gebruiken.
- Stemmingswisselingen en depressieve gevoelens.
- Slaaproblemen: nachtmerries, slecht slapen.
- Eetproblemen: over- of ondergewicht, misselijkheid.
- Moeite met concentreren en geheugenproblemen.
- Lichamelijke klachten: buikpijn, hoofdpijn, gespannen spieren of pijn aan geslachtsdelen
- Angst: bang in het donker, niet over straat durven, schrikken bij aanraking, angst- of paniekaanvallen.
- Seksuele problemen: afkeer van seks of juist overmatige interesse in seks.
- Relationele problemen: vastlopen in relatie(s), problemen met grenzen stellen.
Wat kun je doen?
Als je slachtoffer bent
Praten over seksueel geweld is moeilijk. Het zijn vaak schokkende ervaringen, en uit schaamte zwijgen veel mensen hier jaren over. Dat begrijpen we. Toch is het belangrijk om hulp te zoeken of met iemand te praten die je vertrouwt. Dit kan een vriend, broer, zus, ouder, docent, huisarts of hulpverlener zijn. Je hoeft niet meteen alles te vertellen, maar blijf er niet alleen mee rondlopen. Je bepaalt zelf wat er mee gebeurt en in welk tempo.
Je kunt ook contact opnemen met ons of een andere professional. Dit kan anoniem. Samen kijken we naar de beste hulp voor jou. Door erover te praten kun je steun en begeleiding krijgen. Twijfel je? Neem dan juist contact op, zodat we samen je twijfels kunnen bespreken.
Als je zelf seksueel grensoverschrijdend gedrag vertoont (of hebt vertoond)
Als je merkt dat je zelf grenzen van andere niet respecteert, kan dat moeilijk zijn om toe te geven. Misschien besef je dat je iemand pijn en verdriet doet. Het is belangrijk om hierover te praten. Zoek steun bij iemand die je vertrouwt of bespreek het met je huisarts. Je kunt ook (anoniem) contact opnemen met Veilig Thuis. Samen kijken we hoe wij je kunnen helpen om dit gedrag te stoppen.
Als je omstander bent
Maak je je zorgen om iemand anders? Probeer er eerst met hem of haar over te praten. Vraag Veilig Thuis om advies hoe je dat het beste aanpakt.
Weet je niet wat je moet doen? Of twijfel je? Neem dan contact op met Veilig Thuis. Dit kan ook anoniem. Bel, mail of chat met ons, zodat we samen je zorgen kunnen bespreken.
Andere organisaties waar je terecht kunt