Geweld stopt niet altijd na een scheiding

Bij complexe scheidingen kunnen conflicten en onveiligheid juist toenemen. Gedragswetenschapper Martine Bink vertelt hoe Veilig Thuis deze situaties onderzoekt en wat ouders zelf kunnen doen.

“Bijna iedereen heeft wel een mening over scheidingen”, vertelt Martine Bink. “Misschien zijn je eigen ouders gescheiden, ken je iemand met een moeilijke scheiding of heb je er verhalen over gehoord. Die ervaringen beïnvloeden hoe je naar een gezin kijkt. Daarom is het binnen Veilig Thuis belangrijk om je bewust te zijn van je eigen kijk op een situatie. We willen niet uitgaan van aannames, maar zorgvuldig onderzoeken wat er aan de hand is, wie onveilig is en wat nodig is om de veiligheid te herstellen.”

Complexe scheidingen zijn daarbij een bijzondere uitdaging. De conflicten tussen ouders kunnen zo veel aandacht vragen dat de belangen van de kinderen naar de achtergrond verdwijnen. Een groot deel van de meldingen bij Veilig Thuis gaat over dit soort situaties.

Begeleiding bij de overgang naar een nieuwe situatie

“Ongeveer één op de drie relaties eindigt in een scheiding”, vertelt Martine. “Je kunt dus zeggen dat scheiden best normaal is. Maar dat maakt het niet minder ingrijpend. Een scheiding zorgt vaak voor veel onzekerheid en stress, voor alle gezinsleden.”

“Er moet veel geregeld worden. Wie gaat waar wonen? Hoe verdeel je de spullen en de financiën? En hoe verdeel je de zorg voor de kinderen? Daarnaast hebben ouders, kinderen en soms ook andere familieleden te maken met emoties zoals verlies, boosheid en verdriet. Al met al voor iedereen een ingewikkelde en stressvolle periode.”

Volgens Martine is het voor veel ouders lastig om van partners naar ex-partners te gaan en samen vorm te geven aan het ouderschap na de scheiding.

“Dat is een enorme verandering. Ouders die hierin vastlopen, kunnen begeleiding of coaching krijgen. Bijvoorbeeld via het Kenniscentrum Kind en Scheiding.”

Geweld stopt niet altijd na een scheiding

De meeste gezinnen vinden binnen ongeveer twee jaar na de scheiding weer een nieuw evenwicht. Ouders maken goede afspraken over het ouderschap en het contact verloopt meestal redelijk ontspannen.

Maar bij 15 tot 20 procent van de scheidingen waarbij kinderen betrokken zijn, blijven de conflicten bestaan of worden ze heftiger.

“Kinderen raken dan vaak betrokken in voortdurende ruzies, beschuldigingen, manipulaties en lange juridische procedures. Als er al geweld was tijdens de relatie, is de kans groot dat dit na de scheiding doorgaat of zelfs toeneemt. Ook psychische problemen, geldzorgen of trauma’s kunnen de kans op een complexe scheiding vergroten.”

Hoe langer een complexe scheiding duurt, hoe groter de gevolgen zijn voor ouders en kinderen. Kinderen kunnen last krijgen van stress en loyaliteitsproblemen. Soms voelen zij zich verantwoordelijk voor hun ouders of willen één van hun ouders niet meer zien.

Wat doet Veilig Thuis?

“Onze taak is om meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling te onderzoeken. Dat geldt ook voor meldingen waarbij zorgen bestaan over een complexe scheiding.

Tijdens ons onderzoek praten we met alle gezinsleden. Zo proberen we een goed beeld te krijgen van de situatie. Dat is soms lastig, omdat ouders vaak een heel verschillend verhaal vertellen over wat er gebeurt.”

Ouders kunnen ook achterdochtig zijn, merkt Martine. Ze vragen zich bijvoorbeeld af waarom we eerst met hun ex-partner praten of wat hun ex over hen vertelt. Daarom is het dus extra belangrijk om vanaf het begin heel duidelijk te zijn over wat ouders van Veilig Thuis kunnen verwachten.”

In gesprekken met ouders gebruikt Veilig Thuis vaak de MASIC. Dat is een vragenlijst die helpt om geweld, dwang, controle en andere vormen van onveiligheid tussen (ex-)partners in kaart te brengen.

“We spreken dus uitgebreid, apart, met beide ouders. Als hun verhalen sterk verschillen, vragen we ook informatie op bij bijvoorbeeld politie, huisarts of betrokken hulpverleners. Zo krijgen we zoveel mogelijk feitelijke informatie.”

Ook met de kinderen wordt gesproken.“In die gesprekken vragen we vooral over zij de situatie ervaren. Zo krijgen we een zo volledig mogelijk beeld van de situatie en kunnen we beoordelen wat nodig is om het geweld of de onveiligheid te stoppen.

Wat kun je zelf doen?

Heb je vragen over ouderschap na een scheiding, de gevolgen voor kinderen of passende hulp? En woon je in de regio Haaglanden? Dan kun je terecht bij het Kenniscentrum Kind en Scheiding. Hier vind je informatie, advies en ondersteuning voor ouders, kinderen en professionals.

Ook op de site van Villa Pinedo staat veel informatie. Kinderen kunnen daar ervaringen uitwisselen met andere kinderen die hetzelfde meemaken.

Maak je je zorgen over de veiligheid van een kind of gezin tijdens een scheiding? Neem dan contact op met Veilig Thuis voor advies of ondersteuning.

Is er direct gevaar of een acute onveilige situatie? Bel dan altijd 112.